Vraag ’t de AWVN-werkgeverslijn

Pensioenontslag: twee opties

Een schriftelijk overeengekomen pensioenontslagbeding of opzegging in verband met of na het bereiken van de AOW- of pensioengerechtigde leeftijd. Dat zijn de twee mogelijkheden voor pensioenontslag. Wat zijn de verschillen tussen beide alternatieven en wat zijn de voor- en nadelen?

Tekst
Madhevi Jagesser

Wist u dat:
… van de huidige groep Nederlanders die de AOW-leeftijd voorbij zijn, zo’n 33.000 mensen een vaste arbeidsrelatie hebben en ruim 85.000 een flexibele?

…. u bij pensioenontslag nooit een transitievergoeding bent verschuldigd aan de werknemer?

…. u bij een reorganisatie eerst de arbeidsovereenkomsten van de AOW-gerechtigde werknemers moet beëindigen – nog voor toepassing van het afspiegelingsbeginsel? En dat u bij de herplaatsingsmogelijkheden voor boventallige werknemers ook de arbeidsplaatsen van de AOW-gerechtigde werknemers moet betrekken?

Beding

Een pensioenontslagbeding is een bepaling die expliciet is opgenomen in de (collectieve) arbeidsovereenkomst. Hierin staat dat de vaste arbeidsovereenkomst van rechtswege eindigt op het moment dat de werknemer de AOW-gerechtigde (of de overeengekomen pensioengerechtigde) leeftijd bereikt, of op een tijdstip daarna. De einddatum van het contract staat dus vast. Ter voorkoming van misverstanden is het verstandig om de werknemer aan te zeggen dat het dienstverband eindigt, maar dit is niet vereist.
Als de werkgever de werknemer na het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd toch in dienst wil houden, moet hij actie ondernemen. Sinds de Wet werken na de AOW-gerechtigde leeftijd is dit vrij eenvoudig. Deze wet maakt het mogelijk om werk-nemers die de AOW-gerechtigde leeftijd zijn gepasseerd, een reeks van zes contracten voor bepaalde tijd aan te bieden in een periode van vier jaar. Een andere optie is om schriftelijk overeen te komen met de werknemer het pensioenontslagbeding uit de arbeidsovereenkomst te schrappen. Als een cao van toepassing is, moet deze dit overigens wel toestaan.

Opzegging

De tweede optie is opzegging in verband met of na het bereiken van de AOW-gerechtigde of de overeengekomen pensioengerechtigde leeftijd (‘pensioenopzegging’). Dit is mogelijk sinds de inwerkingtreding van de Wet werk en zekerheid. Vergeleken met het pensioenontslagbeding is de situatie omgekeerd: als de werkgever de werknemer niet in dienst wil houden, moet hij actie ondernemen. Toestemming van UWV of kantonrechter voor het ontslag is niet nodig, maar de werkgever moet het contract wel tijdig opzeggen. Hierbij moet hij rekening houden met de geldende opzegtermijn (één tot vier maanden, afhankelijk van de lengte van het dienstverband).
Als de werkgever niet tijdig opzegt, dan loopt het contract van de werknemer gewoon door. Het moment waarop beëindiging dan wél plaatsvindt (dus na het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd), mag de werkgever in principe eenzijdig bepalen. Instemming van de werknemer is niet vereist, een ontslaggrond evenmin. Toestemming van UWV of kantonrechter voor het ontslag ook niet. Wel moet de werkgever ook in dit geval de geldende opzegtermijn in acht nemen. Deze is bij werken na de AOW-gerechtigde leeftijd één maand (tenzij in de arbeidsovereenkomst of cao een langere termijn is afgesproken).
Let op: pensioenopzegging is alleen mogelijk bij een arbeidsovereenkomst die is ingegaan vóór het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd. Als de werknemer na het bereiken van de AOW- of pensioen-gerechtigde leeftijd een contract voor onbepaalde tijd heeft gekregen, dan gelden de ‘gewone’ regels uit het BW – en is, afhankelijk van de ontslaggrond, een ontslagvergunning van het UWV of ontbinding door de kantonrechter nodig. Beëindiging van het contract met wederzijds goedvinden behoort dan natuurlijk ook tot de mogelijkheden.

Voor- en nadelen

Pensioenopzegging verschaft de werkgever flexibi-liteit. Hij kan de werknemer een tijdje laten doorwerken en – zonder al te veel verplichtingen en beperkingen – het contract opzeggen wanneer dat opportuun lijkt. Dit kan voor bepaalde werkgevers of branches aantrekkelijk zijn. Nadeel kan wel zijn dat er in het bedrijf (of de sector) geen uniforme pensioenleeftijd meer is. Die duidelijkheid is juist de grote kracht van het pensioenontslagbeding.
Samengevat: wilt u dat werknemers het bedrijf standaard verlaten als zij de AOW- of pensioen-gerechtigde leeftijd bereiken? Hanteer dan het pensioenontslagbeding en maak het in voorkomende gevallen mogelijk om in overleg daarvan af te wijken. Wilt u dat werknemers standaard doorwerken? Kies dan voor pensioenopzegging en zeg te zijner tijd de arbeidsovereenkomst op. Bij twijfel kunt u zich laten adviseren door AWVN.

Nog vragen?
Neem contact op met de AWVN-werkgeverslijn, 070 850 86 05, werkgeverslijn@awvn.nl

Madhevi Jagesser
Madhevi Jagesser

Is medewerker van de AWVN-werkgeverslijn

Geplaatst op 13 december 2016