Meer of minder flex?

Analyse verkiezingsprogramma’s

Het dagelijkse politieke debat gaat vaak over Europa, immigratie, gezondheidszorg en het functioneren van de Belastingdienst. Maar waar staan de partijen voor als het gaat om andere onderwerpen? Werkgeven las de partijprogramma’s en zette de voor werkgevers meest relevante zaken op een rij.

Tekst
Jannes van der Velde
Illustratie
Studio Vonq

illu01In maart 2017 zijn er verkiezingen voor de Tweede Kamer. Wie de verkiezingsprogramma’s van vier jaar geleden naast die van nu legt, zal constateren dat er veel hetzelfde is. Zo loopt de omvang van de programma’s weer sterk uiteen: van één pagina (PVV) tot meer dan 200 pagina’s (D66). De programma’s hebben wel een toegankelijkere vorm gekregen: meer puntsgewijze opsommingen. En inhoudelijk blijken veel standpunten eender als in het vorige programma.
Maar er is ook veel veranderd. Verdwenen als hoofdthema is de oudedagsvoorziening. De meeste partijen hebben zich neergelegd bij een hogere AOW-leeftijd. Bijna alle partijen besteden veel aandacht aan de arbeidsmarkt, en dan met name aan flexwerk en de positie van zzp’ers. Uitzondering is de PVV, maar die partij heeft dan ook slechts één A4-tje voor haar gehele programma nodig.
Vrijwel alle partijen stellen vast dat het speelveld waarop werknemers en flexwerkers (inclusief zzp’ers) zich bewegen, niet gelijk is. Veel flexwerkers ondervinden negatieve effecten van de huidige wetgeving en omstandigheden. Op die analyse volgt een keur aan maatregelen.
Populair bij de programmacommissies is de wens om de verschillen te verkleinen tussen de contractvormen voor werknemers en flexwerkers. Hoever de partijen precies willen gaan om de positie van werknemers en andere werkenden gelijk te schakelen, wordt uit de programma’s niet duidelijk.
Goed nieuws voor werkgevers: vrijwel alle partijen willen lagere (werkgevers-)lasten op arbeid.

illu05Veel partijen, veel programma’s
Het criterium om in het overzicht te worden opgenomen, is de vraag of een partij een redelijk vooruitzicht heeft op ten minste twee zetels in de Tweede Kamer. Leidraad daarvoor zijn de opiniepeilingen zoals die voortdurend worden gepubliceerd door bijvoorbeeld EenVandaag en TNS NIPO.

In onderstaande tabel zijn de opvattingen van elf partijen samengevat rond vier thema’s: flexwerk, arbeidsmarkt, inkomen en belasting en sociale zekerheid. Deze thema’s zijn gekozen op grond van hun (door de Werkgeven-redactie) veronderstelde relevantie voor werkgevers. Het thema ‘flexibiliteit’ is in strikte zin onderdeel van ‘arbeidsmarkt’, maar is afzonderlijk behandeld vanwege het grote belang en de prominente rol van het thema in de huidige politieke discussie. De tabel bevat verder alleen informatie die direct relevant kan zijn voor werkgevers in hun dagelijkse werkzaamheden. Met andere woorden: welke maatregelen en voorstellen leveren (indien uitgevoerd door een volgend kabinet) direct voordeel of nadeel op voor de HR-afdeling?

Flexwerk Arbeidsmarkt Inkomen en belasting Sociale zekerheid

VVD

  • vast contract wordt aantrekkelijker, flexibel contract zekerder
  • langere reeks tijdelijke contracten toestaan
  • langere maximale duur tijdelijk contract
  • zelfstandigenaftrek beschikbaar voor zzp’ers die zich willen verzekeren
  • cao’s niet meer algemeen verbindend verklaren
  • administratieve lasten en regels rond werk verminderen
  • belastingvoordelen bij in dienst nemen arbeidsongeschikten
  • behoud van uitkering bij gedeeltelijk aan het werk
  • beroepsbegeleidende leerweg (BBL) aantrekkelijker maken voor werkgevers
  • sectorale ontwikkelfondsen worden nationaal scholingsfonds
  • no-riskpolis voor werkgevers die ouderen in dienst nemen
  • belasting op arbeid verlagen
  • scholingsinspanning in cao als criterium voor loonsverhoging
  • loondoorbetaling bij ziekte maximaal één jaar (tweede jaar door overheid betaald)
  • meerdere toetsmomenten voor arbeidsongeschiktheid
  • hogere WW in eerste drie maanden, kortere uitkeringsduur
  • werkgevers niet meer verplicht aangesloten bij bedrijfstakpensioenfonds
  • pensioenpremie vast percentage van salaris

PvdA

  • vast contract stimuleren via belastingen (werknemerskorting)
  • gelijke behandeling flexwerkers ten opzichte van werknemers
  • minimumloon voor zzp’ers
  • collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers
  • investeren in (bij)scholing van werknemers
  • investeren in 100.000 nieuwe publieke banen
  • transitievergoeding opbouwen vanaf eerste werkdag
  • kostenvoordeel arbeidsmigranten verdwijnt
  • werkgevers voeren verplicht functioneringsgesprekken
  • loonkostensubsidies voor lage lonen en oudere werknemers uitbreiden
  • Quotumwet actief als banenafspraak niet wordt gehaald
  • minimumloon omhoog
  • minimumjeugdloon vanaf achttien verdwijnt
  • minimumstagevergoeding
  • sectoroverstijgende opleidingsfondsen
  • topbeloningen beter in verhouding met laagstbetaalden
  • adviesrecht OR over beloningen
  • gelijke beloning man-vrouw wettelijk vastleggen
  • hogere lonen, winstdelingsregelingen voor werknemers of aandeel in superdividenden
  • vermogenden en DGA’s worden zwaarder belast
  • werknemerslasten verschuiven naar werkgeverslasten
  • loondoorbetaling bij ziekte door kleine werkgever één jaar
  • WW-premie voor werkgevers afhankelijk maken van contractvorm

CDA

  • meer mogelijkheden voor meerjarige arbeidscontracten
  • zzp’ers krijgen alleen (gehele) zelfstandigenaftrek als zij eigen pensioen regelen
  • drie maanden ouderschapsverlof extra voor vader en moeder samen
  • meer mogelijkheden voor flexibel verlof en flexibele werktijden
  • individuele scholingsbudgetten
  • gemakkelijker ontslag via kantonrechter om vast contract aantrekkelijker te maken
  • minder regelgeving
  • betere loonkostensubsidie voor arbeidsbeperkten, geen quotum
  • individueel leerrecht voor alle mensen in beroepsgeschikte leeftijd
  • detacheringsrichtlijn maximaal zes maanden; stapeling van detacheringen onmogelijk
  • meer arbeidsbeperkten aan het werk (in ruil voor lagere werkgeverslasten)
  • dienstplicht herinvoeren
  • werkgevers helpen bij aanpak laaggeletterdheid
  • lagere lasten voor gezinnen
  • lagere lasten op arbeid
  • vlaktaks (twee tarieven)
  • lagere lasten voor ondernemers
  • kortere verplichte loondoor-betaling bij ziekte door werkgever
  • één basisverzekering voor arbeidsongeschiktheid voor alle werkenden

SP

  • WW-premie voor vast werk lager; voor flexibel werk hoger
  • rem op arbeidsimmigratie
  • vaderschapsverlof verlengen
  • salarissen topbestuurders
    bedrijfsleven in cao
  • hogere belasting voor hoge inkomens, lagere tarieven voor middeninkomens en lagere inkomens
  • nieuwe belastingschijf
    (65 procent) voor inkomens vanaf 150.000 euro
  • ontslagvergoeding verdubbelen en na één maand in werking
  • loon- en investeringsakkoord met vakbonden en werkgevers om loonachterstand voor werknemers in te halen
  • topsalaris maximaal vijftien keer laagstbetaalden
  • belastingregeling voor expats (30-procentregeling) verdwijnt
  • minimumloon, AOW-uitkering, sociale uitkeringen en sociaal minimum omhoog
  • arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers
  • AOW-leeftijd 65 jaar

GroenLinks

  • meer zekerheden voor flexwerkers en zzp’ers
  • tweede meerjarig contract wordt mogelijk
  • verplichte collectieve basisvoorziening voor arbeidsongeschiktheid voor zzp’ers
  • gemakkelijke pensioenopbouw voor zelfstandigen
  • individueel scholingsbudget voor alle werknemers
  • recht op flexibel werken en thuiswerken
  • recht op werken in deeltijd
  • gratis kinderopvang
  • betaald ouderschapsverlof en uitbreiding van het kraamverlof voor vaders en ‘meemoeders’
  • Quotumwet voor arbeidsbeperkten
  • meer inspraak voor flexwerkers, onder meer via OR-lidmaatschap
  • strenger optreden tegen discriminatie op de arbeidsmarkt
  • schoon woon-werkverkeer stimuleren
  • loongolf via loonakkoord met vakbonden en werkgevers
  • inkomstenbelasting voor lage en middeninkomens omlaag, voor hoge inkomens omhoog
  • lagere werkgeverslasten
  • inkomen AOW’ers omhoog
  • fiscale subsidiëring pensioenvoorziening hoge inkomens beëindigen
  • heffing op vermogens
  • hogere AOW-uitkering
  • collectieve verzekering voor loondoorbetaling bij ziekte voor kleine werkgevers

D66

  • faciliteiten voor zzp’ers om zelf pensioen te regelen
  • vast contract wordt de norm; ontslagrecht veel soepeler
  • werknemersaftrek naast zelfstandigenaftrek
  • mogelijkheden voor zzp’ers voor verzekering tegen arbeidsongeschiktheid
  • aantrekkelijker maken om ouderen en arbeidsbeperkten in dienst te nemen
  • loonkostensubsidies
  • betaald ouderschapsverlof van twaalf weken
  • transitievergoeding uitsluitend gebruiken voor nieuwe baan
  • loonstijging in cao’s koppelen aan prestatie
  • sectorfondsen ombouwen tot individuele scholingsbudgetten
  • duurzame inzetbaarheid onderdeel functioneringsgesprek
  • cao’s op banen en ontwikkeling richten
  • geld voor ontziemaatregelen anders inzetten
  • beloning minder afhankelijk van leeftijd maken
  • reiskostenvergoeding loskoppelen van reiswijze
  • Quotumwet actief als banenafspraak niet wordt gehaald
  • lagere lasten op arbeid
  • lagere werkgeverslasten door lagere WW-premie
  • hervorming pensioenstelsel: individuele pensioenen
  • geen vaste AOW-leeftijd
  • meer mogelijkheden voor leren met uitkering
  • werkgeversrisico’s van
    (langdurige) arbeidsongeschiktheid wegnemen voor kleine werkgevers

CU

  • opeenvolgende flexibele contracten hebben oplopende duur
  • verplichte verzekering voor zzp’ers voor arbeidsongeschiktheid en ziekte
  • transitievergoeding alleen voor nieuwe baan
  • scholingsbeurs voor werkenden die een beroepsopleiding hebben gevolgd
  • leerrechten voor oudere werknemers
  • loonkostensubsidie voor in dienst nemen van laagbetaalden
  • geen verplicht zondagswerk
  • hogere loonkostensubsidie voor in dienst nemen van arbeidsbeperkten
  • teruggave kosten mantelzorg aan werkgevers via mantelzorgfonds
  • lagere belastingdruk op arbeid
  • salarissen en bonussen boven ministerssalaris niet langer aftrekbaar van winst
  • lagere werkgeverslasten
  • loondoorbetaling bij ziekte voor kleinere werkgevers één jaar (tweede jaar voor overheid)
  • premiedoorbetaling bij ziekte voor grotere bedrijven verkorten
  • pensioenaanspraken individualiseren
  • minder risico’s voor werkgever (bijvoorbeeld rond ziekte)

PvdD

  • nieuwe eenvoudige en fraude-bestendige VAR
  • eenvoudiger mogelijkheden voor zzp’ers om vrijwillig te sparen voor pensioen
  • collectieve arbeidsongeschiktheids- en pensioenverzekering voor zzp’ers
  • ontslagvergoeding koppelen aan aantal gewerkte jaren
  • scholing werkenden faciliteren door overheid
  • drie maanden ouderschapsverlof voor vaders
  • sociale werkplaats blijft bestaan
  • financiële compensatie voor mantelzorgers
  • belasting op arbeid omlaag
  • belastingvrijstelling voor werkgeversvergoedingen voor OV-kosten blijft bestaan
  • fiscale stimulering van fietsen blijft bestaan
  • urencriterium ondernemerschap verdwijnt; aantrekkelijker maken om in deeltijd als zzp’er te werken
  • AOW op 65 jaar (na 40 jaar werken)
  • keuzemogelijkheid voor lagere AOW-leeftijd
  • meer keuzevrijheid voor werknemers bij pensioenopbouw

SGP

  • meer opeenvolgende contracten mogelijk
  • ruimere mogelijkheden voor langdurige contracten
  • geen verplichte pensioen-opbouw voor zzp’ers
  • vóór algemeen verbind verklaren cao representativiteit toetsen van betrokken werkgevers- en werknemersorganisaties
  • ontslagvergoeding beperken
  • rechter krijgt meer ruimte bij toekennen ontslagvergoeding
  • geen hoger beroep in ontslagzaken
  • buitenlandse werknemers krijgen zelfde loon als Nederlandse
  • geen quotum voor arbeidsbeperkten
  • geen bezuinigingen op maatregelen voor arbeidsbeperkten
Geen standpunt
  • keuzevrijheid in pensioenstelsel
  • persoonlijke pensioenpot
  • pensioen inzetbaar voor aflossing woningschuld

PVV

Geen standpunt Geen standpunt
  • inkomstenbelasting omlaag
  • motorrijtuigenbelasting 50 procent omlaag
  • AOW-leeftijd 65 jaar
  • pensioenen indexeren

50plus

Geen standpunt
  • werkgevers stimuleren om ouderen in dienst te nemen
  • seniorendagen afschaffen
  • volwassenenonderwijs direct en gratis beschikbaar voor WW’ers
  • geen nadelige wijzigingen in belastingstelsel voor AOW-gerechtigden
  • werkgeverslasten voor 45-plussers omlaag
  • minimumloon en uitkeringen indexeren
  • koopkrachtverlies gepensioneerden herstellen
  • AOW-leeftijd 65 jaar
  • pensioenstelsel niet wijzigen
  • pensioenen indexeren
  • maximaal acht weken doorbetaling bij ziekte van 45-plusser door werkgever, daarna uit collectieve voorziening
  • uitkeringen voor oudere werklozen (IOAW, IOW en IOAZ) niet aantasten

 

 

Geplaatst op 12 december 2016